Schrijvers archief DDV

doorDDV

Housing First: ‘Daklozen weer burgers maken’

Daklozen met een verslaving van de straat plukken en een appartement geven, zonder enige voorwaarde, zonder verplichte begeleiding. Housing First is een programma dat in verschillende steden ter wereld aanslaat. “Leren omgaan met de stilte in een appartement is vaak nog het moeilijkste.”

P atricia (*) leefde vier jaar op straat, met al haar bezittingen in plastic zakken. Ze weigerde elke vorm van hulpverlening. Uiteindelijk stapte ze toch in het programma Housing First. Waarom? Omdat ze de garantie kreeg dat ze helemaal autonoom zou zijn en ze geen andere vorm van hulp of behandeling zou moeten aanvaarden.

Patricia kreeg een woning toegewezen. Daar zette ze geleidelijk kleine stappen van het straatleven naar een leven onder dak. De vrouw legde eerst karton op de vloer van de woonkamer en sliep daar de eerste maanden. Pas dan vroeg ze om een paar meubels. Later nog verhuisde ze naar de slaapkamer. Na zes maanden gebruikte ze voor het eerst de douche, en ondertussen maakt ze ook eten klaar in de keuken.

Die aanpak is typisch voor Housing First, zegt Muriel Allart van SMES-B aan brusselnieuws.be. Haar organisatie trekt samen met Infirmières de la Rue (IDR) aan de kar van het Amerikaanse hulpprogramma, dat in steeds meer steden over heel de wereld ingang vindt. Daklozen worden van de straat gehaald en krijgen een huurwoning, zonder enige voorwaarde. “Wij dwingen niemand om wat dan ook te doen nadat ze een woning hebben gekregen, maar we gaan wel heel vaak langs om te kijken wat de persoon zelf wil.”

“Selectiecriterium bij ons is dat de persoon op straat leeft, mentale problemen heeft én psychotrope middelen gebruikt,” zegt Allart. “Woonbegeleiding voor gezonde mensen is er al. Wij concentreren ons op mensen die problemen cumuleren en elders uit de boot vallen.”

Spiegel
De aanpak van Housing First is tegengesteld aan programma’s waar eerst aan de verslavingsproblemen van de dakloze gewerkt wordt, voor hij woningbegeleiding krijgt. Housing First kan echter veel betere resultaten voorleggen. “De woning is de basis. De persoon is veilig, eet gezonder omdat voeding in de koelkast kan, en hulpverleners hoeven de straten niet meer af te schuimen om hem te zoeken. En heel belangrijk: de identiteit van de persoon verandert, van ‘dakloze’ naar een burger met rechten zoals jij en ik. Dan is het veel makkelijker om je leven weer op de rails te krijgen.”

Dat toont ook het voorbeeld van Marie (*). Die woonde al tien jaar op straat toen ze een woning toegewezen kreeg. Sinds ze daar elke dag in een spiegel kan kijken, zorgt ze veel beter voor zichzelf en wil ze haar tandproblemen laten aanpakken. Ze drinkt daardoor ook veel minder dan voordien.

Terug naar de realiteit
Een woning kan ook meer onmiddellijk effect hebben dan een psychiatrische behandeling, ondervond Vincent Désirotte van IDR. “Zo hielpen we een man met ernstige problemen, het type dat op straat staat te roepen en dat je met moeite durft benaderen. Toen ik hem zei dat hij met mij een woning kon gaan bezichtigen, wilde hij me eerst niet geloven. Maar eenmaal we er waren, werd hij superpragmatisch: hoeveel kost het, hoe kan ik dat betalen, hoe netjes is de badkamer? Het was frappant hoe hij plots terugkeerde naar de realiteit. Het gaat nog altijd goed met hem.”

Ook de meeste andere ex-daklozen stellen het, met ups en downs, goed. Een veertigtal mensen zijn al gehuisvest, 90 procent zit nog altijd in de woning en 95 procent betaalt netjes de huur.

Nochtans lopen de eerste weken in de woning niet van een leien dakje, en zijn ze vaak zelfs moeilijker dan het leven op straat. “Plots duiken allerlei problemen op die er niet waren”, zegt Désirotte.

“Facturen voor gas en water lopen binnen, je moet rekening houden met je buren. En als je gewend bent aan voortdurend licht en lawaai op straat, dan kan een stille, eenzame flat heel bedreigend zijn. Onlangs gingen we met een man naar zijn nieuwe appartement. Eenmaal binnen werd hij plots veel nerveuzer en begon hij luid te praten. ‘Ik kan niet tegen de stilte’, bekende hij. Ze moeten echt leren om tijd alleen door te brengen, hun sociale contacten beheren. Tijdens de feestdagen is het voor ons hard werken, want veel ex-daklozen krijgen het dan erg moeilijk.”

Goedkoper
Toen de organisaties het project in 2008 leerde kennen, was er bij politici nog maar weinig enthousiasme, maar vandaag staat Housing First ingeschreven in het beleidsplan van federaal staatssecretaris voor Armoedebestrijding Elke Sleurs (N-VA). SMES-B en IDR hopen dat het in juni wordt verlengd.

“Een studie in Canada heeft aangetoond dat het programma goedkoper is dan wanneer de daklozen blijven meedraaien in de carrousel van opvangcentra, gevangenissen en ziekenhuizen. Dat zien we bij ons ook. Een ziekenhuis dat weet dat een patiënt dakloos is, houdt hem vaak veel langer in behandeling dan wanneer hij een huis heeft om naar terug te keren.”

(*) Om privacyredenen werden de namen in dit stuk veranderd.

doorDDV

Negen op tien daklozen van ‘Housing First’ blijven van straat

Gemiddeld 90 procent van de mensen die in Brussel in een ‘Housing First’-project gestapt zijn, blijven gehuisvest en zijn dus definitief van straat. “De resultaten zijn zeer positief”, besluit Brussels SP.A-parlementslid Hannelore Goeman.

Housing First is een methodiek om daklozen eerst aan een woning te helpen en tegelijk te zorgen voor begeleiding. Het bestaat in Brussel sinds 2015 en de verantwoordelijke ministers binnen de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie (GGC), Pascal Smet (SP.A) en Céline Fremault (CDH), hebben het budget verhoogd van 420.0000 euro in 2015 tot 1.420.000 euro in 2018. In totaal zijn nu 100 mensen gehuisvest. De bedoeling is om thuisloosheid structureel aan te pakken.

Momenteel worden vier projecten gesubsidieerd, Station Huisvesting van de vzw Diogène, Stepforward van Samusocial, de vzw Smes (Santé Mentale et Exclusion Sociale) en de vzw Straat Verplegers. “Smes richt zich op mensen met verschillende problemen, dikwijls een verslaving gecombineerd met depressies of een andere psycho-sociale problematiek. 33 mensen kregen huisvesting, 94% heeft nog altijd een vaste huisvesting. Ze hebben een echte thuis en krijgen professionele hulp. Dat zijn structurele oplossingen”, zegt Goeman (SP.A).

Station Huisvesting begeleidt 17 daklozen in de metro met een dubbele diagnose. 94 procent behoudt zijn huisvesting en er zijn gemiddeld 6 interventies per maand per huurder. Van de vier individuele contracten is er één teruggekeerd naar de straat.

Stepforward begeleidde 24 daklozen van 18 tot 25 jaar met een dubbele diagnose verslaving/geestelijke gezondheid, of die minder getroffen zijn door deze problematiek maar in een structurele breuk zitten. Twee jongeren hebben hun woning verlaten. Tien jongeren staan nog op de wachtlijst. De vzw Straat Verplegers volgde in totaal 35 patiënten, onder wie twee sterfgevallen, met een dubbele diagnose.

Minister Smet wijst erop dat Housing First de dakloosheid aanpakt op een vernieuwende manier, waarbij met de realiteit van het Brussels gewest rekening gehouden wordt. “De vier projecten stellen verschillende benaderingen voor ten aanzien van een divers publiek. Dat is wat de Housing First-projecten sterk maakt in onze gewest”.

Op lange termijn is het doel om de thuisloosheid in het Brussels gewest te verminderen met deze projecten. “Nu we de noodopvang voor daklozen wettelijk geregeld hebben, moeten we vooruitkijken en zoeken naar blijvende oplossingen voor thuisloosheid. De bedoeling van elk daklozenbeleid moet zijn om mensen opnieuw aansluiting te laten vinden bij de maatschappij. Uit deze resultaten blijkt dat Housing First werkt, ook in Brussel. En dat is logisch: je kan maar een leven opbouwen als je een dak boven je hoofd hebt”, besluit Hannelore Goeman.

doorDDV

Daklozen hebben vaker last van slaaptekort

Zwervers slapen gemiddeld zes uur en 31 minuten per nacht. Acht procent van hen slaapt minder dan vier uur per nacht. Dat blijkt uit een onderzoek onder Franse daklozen uit Parijs en omliggende steden, dat is gepubliceerd in JAMA Internal Medicine.

Aan 3.453 daklozen werd gevraagd naar hun slaapduur van de afgelopen tijd. Deze uitkomsten werden vergeleken met de resultaten van een onderzoek dat is gehouden onder de ‘gewone’ bevolking. 41 procent van de daklozen laat weten last te hebben van slapeloosheid, in vergelijking met 19 procent van de andere onderzoeksgroep. Daarbij heeft 33 procent last van vermoeidheid gedurende de dag, iets waar vijftien procent van de niet-daklozen mee te maken heeft.

Slaappillen

25 procent neemt weleens medicijnen om de slaap sneller te kunnen vatten, tegenover 15 procent van de mensen die niet dakloos zijn. Het onderzoek concludeert dat er meer aandacht moet worden geschonken aan het slaapgebrek van deze bevolkingsgroep. Zo zouden er in opvangcentra oordopjes, slaapmaskers en kussens voorhanden moeten zijn. Ook wordt aangeraden schermen tussen de bedden te zetten, zodat de daklozen zich veiliger voelen en daardoor wellicht de slaap beter kunnen vatten.

doorDDV

Daklozen steeds jonger en vaker allochtoon

Daklozen in Nederland zijn steeds jonger. Ook hebben deze mensen zonder vaste woon- of verblijfplaats vaker een allochtone achtergrond. Dat blijkt vrijdag uit cijfers van het CBS, het Centraal Bureau voor de Statistiek.Nederland telde dit jaar naar schatting 31.000 daklozen. Dat zijn er ongeveer evenveel als een jaar eerder, maar de samenstelling van deze groep is behoorlijk veranderd.

Het aantal jonge daklozen steeg volgens het CBS van 8.300 in 2015 naar 12.400 dit jaar, een toename van bijna 50 procent. Van de jonge daklozen is zes op de tien allochtoon. Ook verblijven 18- tot 30-jarige daklozen betrekkelijk vaak in een van de vier grote steden.

OuderenHet aantal daklozen tussen de 30 en 50 jaar is gedaald van 16.400 in 2015 naar ruim 13.000 in 2016. Zwervende ouderen worden steeds zeldzamer. Het aandeel 50- tot 65-jarigen zonder dak boven hun hoofd daalde naar minder dan 17 procent.

doorDDV

Verhuizing inloopspreekuur 17 december 2012

Het inloopspreekuur van de DDV is op maandag 17 december verhuist naar de nieuwe locatie in het Corvershof. Kelderingang aan de Nieuwe Herengracht (naast de trap).
In verband met de verhuizing en de heropening is het inloop spreekuur gesloten van vrijdag 14 december tot  maandag 17 december. De officiële opening van de nieuw ruimte is op donderdag 13 december om 16 uur. Aan genodigden is een uitnodiging verstuurd.